Bart

Wat is het toch bedreigend om helemaal niets te kunnen zien.

Laatst werd dat eens te meer duidelijk tijdens een teamcoaching op dagcentrum Veldzicht. Een blinde man was daar geplaatst, en om begeleiders inzicht te geven in zijn mogelijkheden en beperkingen hebben we (=Visio) een aantal zelfervaringsoefeningen met de begeleiders van Veldzicht gedaan. In dit geval betekende dat: allemaal een blinddoek om en vervolgens een aantal opdrachten uitvoeren. Tussendoor mocht de blinddoek niet af! De opdrachten bestonden uit een loopoefening met een taststok, ADL-vaardigheden zoals koek snijden en smeren, drinken inschenken, en het (geblinddoekt) aftasten van verschillende voorwerpen (liefst voorwerpen die op de tast niet meteen herkenbaar zijn, zoals een bosje aan elkaar gebonden rietjes, een douche spons en dergelijke). Gegiechel, gestommel, de kordate én de meer voorzichtige karakters werden voor ons onmiddellijk zichtbaar. Lichaamstaal vertelt op deze momenten heel veel. Het moeilijkst leek nog wel om de blinddoek niet even kort af te doen tussen 2 opdrachten in. Hoe langer achter elkaar je blind bent, hoe intensiever en lastiger het wordt.

Doe bij bovenstaande zelfervaringsoefening nog een verstandelijke en een licht motorische beperking, en je hebt de man voor je waar ik 2x per maand mee oefen. Een vrolijke man met humor, een dankbare man die duidelijk laat merken wat hij wel of niet aan kan. Maar ook een man die in paniek raakt bij het verplaatsen door een ruimte waarbij hij geen contact meer heeft met een tastbare grens. Een man die op z’n hand gaat bijten als er te veel geschreeuwd wordt om hem heen. Een man die vooral alles in z’n eigen tempo moet doen, want hij heeft tijd nodig om op de wereld om hem adequaat te kunnen anticiperen.

Hoewel er al veel creatieve en zorgzame geesten met Bart aan het werk waren geweest lijkt er na de teamcoaching nog meer begrip te zijn ontstaan. Voorbijgangers noemen nu ook hun naam in plaats van alleen maar “hoi” te roepen en weer door te lopen. Bij het koffie drinken in de groep wordt degene die aangesproken wordt bij zijn naam genoemd, zodat mijn blinde held niet iedere keer denkt dat het voor hem bedoeld is. En een groepsgenoot wil zich ook laten blinddoeken om te ervaren hoe het is om blind te zijn. Hij heeft al een boek geleend bij de bibliotheek over blinde mensen en een Klokhuis programma gevolgd over blind zijn. Vandaag zei deze groepsgenoot tegen Bart dat hij het zo goed van Bart vond dat hij gewoon rondliep terwijl hij niet kon zien waar hij was. Bart bleef stil zitten, maar ik interpreteerde dit stilzitten als “heel goed luisteren”.

Als Visio medewerker word ik blij van binnen van deze integratie, van deze waardering en van het begrip voor mijn blinde held. Je zou willen dat de omgeving van elke blinde of slechtziende medemens zó zou openstaan voor die ander. Bart heeft dit in ieder geval hard nodig, voor hem is het toch vaak nét wat lastiger om z’n eigen weg te vinden.