Willekeur

En wij moeten dus een keuze maken voor Mira… Achter haar halfgesloten ogen gaat een onbekende wereld schuil. Ze kijkt ons gelaten aan.

Wil ze echt met die strik op haar hoofd en in koeienplak naar de Carnaval? Wilde ze dat vorig jaar? En wil ze dat nu dus weer, of juist niet?

Als wij - zogenaamd weldenkende en goedbespraakte mensen - zelf al niet eens weten wat we willen… Carnaval zou ik absoluut ontlopen, ook (of misschien juist) als ik in een rolstoel zou zitten. Maar hoevaak weet ik zelf niet wat ik wil? Neem nou onze vakantiebestemming. We worden gek van de keuzemogelijkheden, beperkingen en onze per dag wisselende verlangens. We willen tijdens onze voorjaarsvakantie van rust, bergen én zomerzon te genieten. In een afgelegen dorpje direct aan een Costa-strand, mét peuterbad. All-inclusive, vanwege mijn 7-maanden-buik, maar niet in een volgepakt lui-leven-resort, vrijstaande villa-op-de-hei…

Zelf kunnen we al bedenken dat onze verlangens zeer tegenstrijdig en momentafhankelijk zijn. We doen of we niet slimmer zijn en leggen ons lijstje via de mail serieus voor aan een dame die ervoor heeft geleerd om vakantiewensen in vervulling te laten gaan. Zij schudt vermoeid haar hoofd, verzucht een opmerking over verwende gasten, en begint gepikeerd een vriendelijk antwoord te typen. Met haar kwaliteiten krijgt zij het voor elkaar om ons onmogelijke lijstje om te vormen tot tal van opties op verschillende plaatsen in Europa. Maar dan moeten we wel keuzes maken. Concessies doen. Wat willen we eigenlijk echt?

Vorig jaar genoot ik het meest van dat Witbiertje achter glas aan het Zeelandse strand bij windkracht 8. Maar dat was onder de juiste omstandigheden. Dát had ikzelf niet kunnen bedenken bij het boeken van die bewuste vakantie, laat staan dat iemand anders dat weet van mij…

Onze ingewikkelde en wisselende wensen maken me gereserveerd bij het samenstellen van een eenduidig wensenprofiel van de zwijgende vrouw die voor me zit. Haar beperkingen zijn oneindig veel groter dan de mijne. Haar verlangens misschien ook. En de voortdurende wisselingen. Of niet? Haar ervaringen zijn ongetwijfeld meer beperkt. Maar waar ligt dat aan? Neem ik de moeite om te onderzoeken of ze witbier, rosé of chocolademelk lekker vindt en vooral onder welke omstandigheden? Of is het prima dat er een klein rijtje voorkeuren bekend is? Voor mijzelf zou ik een boekwerk nodig hebben om alle nuances te beschrijven wanneer ik wat wel en vooral niet prettig vindt. En dan nog ben ik niet in die dogma’s te vangen.

Voor cliënten willen we dat niet: dat verdwijnt in de kast, onwerkbaar. En ook onhaalbaar.

Maar als we in iemands hoofd willen kruipen om keuzes voor hem of haar te maken, zullen we daar in moeten investeren. Het staat namelijk niet op haar voorhoofd. Daar zien we hooguit die gelatenheid, door jarenlange ervaring van teleurstelling en aanpassing. De details zijn verdwenen, ze durft alleen nog op de grote lijn te hopen.

Laten we de nuances in het leven van onze sprakeloze ontdekkingsreizigers opsporen. Als we haar boekwerk tenminste één keer met interesse hebben gelezen, kunnen de dagelijkse bezigheden bevredigender worden ingevuld. Wat wij bieden is soms ongevraagd, hoe zij het beleeft is onze uitdaging.

En gelukkig is het niet statisch of statistisch. Het is geen ja/nee-vraag, maar - net als bij ons - multiple-choice.

Als ik in plaats van dat witbiertje een chocolademelk had besteld, was ik ook best tevreden en misschien zelfs gelukkig geweest!