Column Leendert van Dam

Leeftijdsgericht versus ontwikkelingsgericht?

Al zeg ik het zelf: het is een leuke club mensen bij elkaar. Een aantal collega’s van dezelfde koepelorganisatie met dezelfde passie: de kwaliteit van leven voor mensen met ernstig meervoudige beperkingen optimaal te maken. Bij het rondje ‘nieuwtjes’ vertelde een collega enthousiast over een recente ontwikkeling in het dagverblijf waar zij werkzaam is.

Men was een geheel andere weg ingeslagen. Tot nu toe was er ontwikkelingsgericht gewerkt. De deelnemers werden aangesproken op hun ontwikkelingsleeftijd. De omgeving was daarop dan ook ingericht, het beschikbare speelgoed paste in die lijn. Het roer is nu drastisch om. Er wordt nu leeftijdsgericht gewerkt. Nieuwe kleuren, andere posters, andere programma’s.

Hoe komt dit? Wie vraagt hier om? Met deze vragen in mijn hoofd reed ik weer naar huis. Om dit soort ingrijpende veranderingen kunnen deze deelnemers niet gevraagd hebben. Vinden ze het leuk, voelen ze zich nu beter? Missen ze de oude sfeer, het vertrouwde programma? Wie zal het zeggen? Hoe kunnen deze deelnemers zich hierover uiten?

Wie met deze groep werkt, weet dat het moeilijk is om op ideeën te komen. We leren te denken voor hen. Dat betekent niet, dat we geen rekening met ze houden. Het betekent wel, dat het een voortdurende zoektocht is, waar je in deze zorg de inspiratie vandaan haalt.

Het denken in ontwikkelingsleeftijd heeft die inspiratie lange tijd opgeleverd. Snoezelruimtes, gezellig ingerichte huiskamers, slaapkamers. Op een gegeven moment is dat op. Je moet op zoek naar een nieuwe bron van inspiratie.

Het leeftijdsgerichte denken levert die nu. In dat opzicht een goede ontwikkeling. Door deze in een historisch perspectief te plaatsen voorkomen we een scherpe tegenstelling tussen deze twee benaderingen. Als we ze beide blijven gebruiken, kan er een vruchtbare discussie ontstaan, waar de cliënt beter van wordt.

Leendert van Dam