Column Leendert van Dam

Het verschil dat een druk op de knop kan maken

Er werd een korte bespreking gehouden over Jaap. Evaluatie van werkdoelen en kijken hoe we verder zouden gaan. In het kantoortje waar we die bespreking hielden, stond een apparaat met een grote rode knop: de Big Mack. Op een heel eenvoudige manier kun je een tekst inspreken en iedere keer, dat iemand op de knop drukt, klinkt dan die tekst.

We zaten over Jaap te praten en wat er nu belangrijk is in zijn leven. Jaap zit het grootste deel van de dag in een rolstoel. Als hij te moe wordt, wordt hij een tijdje op een waterbed gelegd, dat in de woning staat. Zijn begeleidster vertelde, dat het zo jammer was, dat hij eigenlijk altijd pas op het waterbed kwam, als hij al veel te moe was. Als zij zagen, dat het hem niet meer lukte in balans te blijven en zijn moede hoofd bijna op het blad van zijn rolstoel legde, werd hij uit de rolstoel getild. We waren het er over eens, dat het voor Jaap heel belangrijk zou zijn, als we dat op een eerder moment konden doen.

Hoe los je dat op? Jaap kan niet spreken, anders zou hij gewoon de vraag kunnen stellen. Op dat moment raakte ik afgeleid door het apparaat met de felle rode knop en ik vroeg haar waar ze dat voor gebruikten. Er volgde een hele uitleg. Ik vroeg haar: zullen we eens kijken of we hiermee voor Jaap ook iets kunnen doen? We spraken een eenvoudige boodschap in: ‘Mag ik op het waterbed?’. Telkens als de knop werd ingedrukt, hoorde je die tekst.

Een paar weken later hoorde ik, dat Jaap heel snel geleerd had de knop in te drukken op het moment dat hij op het waterbed wilde. Het gevolg? Jaap ligt nu op het waterbed, als hij er aan toe is en niet als hij al te moe is geworden. Een ander gevolg? Nu we gemerkt hebben, dat Jaap op deze manier voor hem belangrijke zaken kan beïnvloeden, krijgt hij op andere belangrijke momenten de kans zijn wensen op deze manier kenbaar te maken.

Leendert van Dam