Overige methoden
Op deze pagina vindt u de volgende methoden:
- Basale stimulatie
- Learning together
- Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag
- Het Hanen-ouderprogramma (Hanencursus)
- Gentle Teaching
- Mijn boek
- Multi-sensory storytelling
- Voorlezen-plus ( multi-sensory storytelling)
- Communicatoren met spraakuitvoer met beperkte communicatiemogelijkheden
- Pratend fotoalbum en eenvoudige computeraanpassingen
- Communicatiepaspoort
- Pictogrammen
- Communicatiehulpmiddelen op maat
Basale stimulatie
Liesbeth Geerits, Nijmegen
e-mail liesbethgeerits@planet.nl
Basale stimulatie is gericht op het optimaliseren van de bejegening van mensen met ernstig meervoudige beperkingen, hierop is de communicatie en het contact gebaseerd.
Basale Stimulatie is gebaseerd op theorieën van Andreas Frohlich.
Basale Stimulatie is door Fred Hilgers opgezet en door Liesbeth Geerits verder ontwikkeld. Liesbeth was interim manager bij KDC Anneriet in Doetinchem. Ze merkte dat er veel kennis en ervaring was op het gebied van kinderen met ernstig meervoudige beperkingen. De kwaliteit van de begeleiding was hoog, maar dit werd vooral ingegeven door intuïtie.
Liesbeth ging op zoek naar methoden ter onderbouwing van de praktijkervaringen. Basale Stimulatie dekte het best de lading en dit werd door Liesbeth binnen KDC Anneriet verder ontwikkeld. Het werd gebruikt als kader voor contact en communicatie gebruikt waarbinnen onder andere ook Sensorische Integratietherapie, Shantalla en Totale Communicatie pasten.
De logopediste van KDC Anneriet, Thyra Koeleman, heeft van hieruit de methode `Ervaar het maar` ontwikkeld. Deze methode is met name gericht op de aktiviteiten.
De methode van Carla Vlaskamp biedt een breder kader voor opvoeding waarbinnen Basale Stimulatie een plek kan krijgen.
Liesbeth organiseert inmiddels vanuit haar eigen bureau een 2-daagse oriëntatietraining. Hierin worden vaardigheden aangeleerd gericht op het optimaliseren van de bejegening, de ander in beweging brengen door zintuiglijke prikkeling, de ander activeren, balans tussen activiteit en rust opzoeken.
Men leert ook naar zichzelf te kijken en de samenwerking met alles disciplines is belangrijkMen moet aangeleerd krijgen heel basaal contact te maken, helemaal vanuit zichzelf en werkelijk met je aandacht bij iemand zijn en iemand serieus nemen. Dit betekent dat je niet klakkeloos overneemt wat collega´s doen, maar de ander echt serieus neemt.
Er is geen wetenschappelijke toetsing van de methode. Er zijn wel veel positieve signalen uit het werkveld. Binnen KDC Anneriet is de methode al 10 jaar in gebruik en voortdurend bijgeschaafd, men is nog steeds enthousiast.
Learning together
Jantine van Dijk, Sonja Koster, Chantal de Wit
Hogeschool Utrecht HBO logopedie, Bartimeus Doorn
e-mail jantinevandijk01@hotmail.com
Learning Together (Lee & MacWilliam, 2002) is een behandelprogramma dat gericht is op de uitbreiding van de communicatie van kinderen met ernstig meervoudige beperkingen met een visuele beperking. In een pilotstudy op kinderdagcentrum Omega zijn zes kinderen tien weken lang driemaal een half uur in de week behandeld om te onderzoeken wat dit behandelprogramma bijdraagt aan de communicatieve ontwikkeling van deze kinderen. De leeftijd van de kinderen varieerde van 3 tot 12 jaar en hun ontwikkelingsleeftijd was maximaal 1,6 jaar. In de sessies werden de bewegingen en geluiden van het kind gespiegeld, met als doel het uitbreiden van de non-verbale communicatievormen (zoals bewegingen, geluiden en aanraking) en de pre-verbale communicatieve functies (zoals aandacht vestigen, afwijzen en plezier).
Uit de resultaten is gebleken dat dit behandelprogramma bijdraagt aan de ontwikkeling van de pre-verbale communicatieve functies, zowel in de individuele sessies als in het algemeen dagelijks leven. De functies die vooral waren uitgebreid zijn Attention (aandacht richten op zichzelf of op iets/iemand anders) en Conversation (beurtnemen). Ook de non-verbale communicatievormen waren uitgebreid. Hierin was vooral uitbreiding te zien in Eye Contact/ Eye pointing (oogcontact/ staren), Vocalisation (geluiden) en Gesture (bewegingen van een deel van het lichaam).
De methode Learning Together is beschreven in het boek Learning Together, a creative approach to learning for children with multiple disabilities and a visual impairment (Lee & MacWilliam, 2002). Op Bartiméus in Doorn wordt gewerkt aan de vertaling van dit boek.
Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag
Paula Sterkenburg
p.sterkenburg@bartimeus.nl
Paula Stekenburg ontwikkelde en onderzocht de Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag. Deze therapie is ontwikkeld voor jongeren met een ernstige verstandelijke of meervoudige beperking die nauwelijks reageren op contact en zich bijna niet richten op andere mensen. Ze hebben gedragsproblemen als zichzelf verwonden, schreeuwen, krabben en bonken. In de behandeling wordt gehechtheidtherapie gecombineerd met gedragstherapie. Dat houdt in dat de psychotherapeut via intensief contact heel voorzichtig een gehechtheidsrelatie opbouwt. Vervolgens wordt sociale beloning ingezet om ongewenst gedrag af te leren en gewenst gedrag aan te leren.
Paula Sterkenburg zette een bijbehorende cursus ‘Gehechtheidtherapie’ op. De cursus is ontwikkeld door Bartiméus en de Vrije Universiteit in Amsterdam en wordt aangeboden door het RINO in samenwerking met Bartimeus.
Op onderstaande site zijn diverse publicaties te vinden
http://www.psy.vu.nl/fpp.php/departments/specialeducation/people/details.html?id=377
Dit is de link naar de RINO site.
http://www.rinogroep.nl/opleidingen.asp?BG=&werkveld=&ID=840&search_for=gehechtheid
De behandeling wordt weergeven op de DVD: 'Gehechtheid: een psychotherapeutische behandeling' Op de DVD wordt een totaalbeeld gegeven van het behandelproces en de therapiefases worden nader uitgewerkt. http://www.bartimeus.nl/publicaties_shop_product/8951
Het proefschrift van Paula Intervening in Stress, Attachment and Challenging Behaviour: Effects in Children with Multiple Disabilities is te bestellen via:
http://www.bartimeus.nl/publicaties_shop_product/16343
Het Hanen-ouderprogramma (Hanencursus)
Archimedestrainingen Amsterdam
Annemarieke Melman
communicatiecoach/trainer/logopediste
p/a Galjoenstraat 10
1826 CC Alkmaar
Tel 06-15517813 (ma-do)
e-mail a.melman@hetnet.nl
website www.meeaz.nl
www.archimedestrainingen.nl
www.hanen.org
Het Hanenouderprogramma (spreek uit 'hennen') is een groepsprogramma waar met ouders gewerkt wordt aan de basisvoorwaarden voor contact, communicatie en (taal-) ontwikkelingsstimulering van hun kind. Het is een vorm van indirecte logopedie. Het Hanenouderprogramma is voor ouders van kinderen met een communicatieve beperking (een primaire taalontwikkelingsstoornis of secundaire taalontwikkelingsstoornis, daarnaast is er een Hanenprogramma voor ouders van jonge kinderen met autisme of kenmerken van autisme). De kinderen hebben een leeftijd van 1 tot 6 jaar en kunnen een taalniveau hebben van 0 tot 3-woordzinnen.
Het Hanenouderprogramma vindt zijn oorsprong in Canada en wordt alleen gegeven door Hanengecertificeerde logopedisten.
Het Hanenouderprogramma is een combinatie van groepsbijeenkomsten en huisbezoeken, waarbij de ouders de steun van een groep en individuele logopedische begeleiding ervaren. Video-opnamen van de interactie tussen ouder en kind staan zowel in de groep als bij de huisbezoeken centraal.
De kracht van de methode Hanen is, dat het de ouders niet alleen inzicht geeft in hun eigen manier van reageren, maar hen ook de gelegenheid biedt de adviezen in de praktijk toe te passen. Door de video-opnamen krijgen zij zowel inzicht als feedback. Door het groepsproces worden ouders gestimuleerd en gemotiveerd en ondervinden zij van elkaar veel steun.
Ouders leren inzicht te krijgen in de belevingswereld van hun kind en leren hun houding en hun gedrag zodanig te veranderen, dat er voor het kind ruimte ontstaat om te reageren. De communicatie en het contact verbetert en daardoor de voorwaarde voor het stimuleren van de spraak-taalontwikkeling. Bovendien draagt een verbeterde communicatie bij aan het welbevinden van zowel ouders als kinderen. Ook heeft het vaak een verbredend effect op de spel-en leerontwikkeling.
De Hanen-cursus gaat uit van drie grote principes:
1. Volgen
2. Aansluiten
3. Toevoegen
Volgen bestaat uit het kijken naar waar je kind mee bezig is en hem de kans te geven om initiatief te nemen in contact, in communicatie. Vervolgens sluit jij als ouder je daarop aan door je kind bevestiging te geven (zowel verbaal of non-verbaal). Daardoor weet je kind dat je hebt gezien waar hij mee bezig is of wat hij bedoelt. Goed aansluiten zorgt voor een grotere mate van aandacht van je kind en verlenging van contact. Wanneer je dan jouw taal en ervaring toevoegt, nodig je je kind daarmee uit om met jou mee te gaan en ben je bezig met taal (-en/of spel) stimulering. Zo is je kind bereid om van jou te leren.
Deze principes zijn niet nieuw en worden in elke vorm van communicatie gebruikt. Wel blijkt het zo te zijn dat wanneer je als ouder hier meer inzicht in hebt, je deze principes ook makkelijker kunt inzetten wanneer de communicatie minder goed verloopt.
Hanen-ouderprogramma's zijn te volgen bij Archimedestrainingen Amsterdam, op verschillende locaties van de MEE, audiologische centra, medisch kinderdagverblijven of bij enkele vrijgevestigde logopediepraktijken.
Gentle Teaching
Stichting Gentle Teaching
Bremmerlaan 3
3431 GV Nieuwegein
Tel. 030-2938878 / 06-55161136
e-mail info@gentleteaching.nl
website www.gentleteaching.nl
Gentle Teaching is niet specifiek gericht op EMB of communicatie. Het is wel een manier van communiceren waarbij bewust geprobeerd wordt wederzijdse gevoelens in de communicatie in te brengen. Daarmee proberen we een communicatiekanaal te openen dat meestal niet bewust wordt opgezocht en benut. Ik wil eigenlijk zo met de ander communiceren dat hij voelt dat het goed is als ik bij hem ben. Dat is een manier van communiceren die met name voor mensen met EMB, van wezenlijk belang kan zijn, omdat bij die groepen mensen de andere communicatievormen vaak minder mogelijkheden bieden.
Gentle Teaching is gericht op het ontwikkelen van een basishouding in de relatie die gekenmerkt wordt door begrippen als: respect, veiligheid bieden, hulp bieden, onvoorwaardelijkheid, wederkerigheid, niet straffen of afzonderen. Aanvullend op deze basisbenadering kunnen we mensen die dat nodig hebben, individueel op een methodische wijze leren companionship te ervaren.
In het verlengde van companionship richten we ons met Gentle Teaching op het verbeteren van de levenskwaliteit, of in andere woorden, het geluk van de ander. Ook dit doen we niet alleen vanuit menselijk oogpunt omdat het voor iedereen nu eenmaal prettiger is zich gelukkig te voelen. We doen ook omdat we weten dat vrijwel al het ‘onwenselijke’ gedrag een signaal is dat iemand zich niet gelukkig voelt en hier niet op een andere wijze mee om kan gaan. Ook hierbij geldt dus dat we niet proberen het gedrag te veranderen, maar dat we ernaar streven de persoon geluk te laten ervaren, waardoor het gedrag zijn betekenis zal verliezen.
Bij Gentle Teaching gaat het niet om het veranderen van de cliënt alleen. Voor een relatie zijn twee partijen nodig: de cliënt en de hulpverlener. Als de hulpverlener zich niet eerst anders opstelt in het contact met de cliënt, kan van de cliënt niet verwacht worden dat hij verandert, en zal er geen goede relatie ontwikkeld kunnen worden. Van de hulpverlener wordt daarom nadrukkelijk verwacht dat hij zijn handelen, gedachtes en gevoelens tegen het licht durft te houden en zo nodig durft te veranderen. Dat kan nodig zijn om voor alle cliënten de onvoorwaardelijkheid en de liefdevolle gevoelens te ontwikkelen die essentieel zijn om companionship te kunnen realiseren.
Gentle Teaching is begin van de tachtigerjaren ontwikkeld door de Amerikaan John McGee. De oorsprong van zijn werk ligt in de ervaringen die hij heeft opgedaan in de jaren die hij gewerkt heeft in de sloppenwijken in Brazilië. Daar heeft hij ervaren dat mensen die door de samenleving verstoten zijn gezamenlijk liefdevolle en veilige gemeenschappen kunnen ontwikkelen. Terug in de VS ging John werken in de zorg voor mensen met een verstandelijke handicap en hij werd daar geconfronteerd met een cultuur die gebaseerd was op beheersen, controleren, corrigeren en onderdrukken.
Mijn boek
´s Heerenloo Lozenoord
In mijn Boek wordt vastgelegd hoe iemand wil dat er met hem gecommuniceerd wordt. Het gaat om EMB-cliënten die zich niet duidelijk kunnen maken zonder specifieke ondersteuning. ‘Mijn boek’ bestaat uit twee gedeelten. Een ‘Zo ben ik’ en een ‘Zo wil ik ondersteund worden’.
‘Zo ben ik’ wordt gemaakt in het competentiecentrum van ´s Heerenloo en is te vergelijken met het persoonsbeeld uit het ondersteuningsprogramma van Vlaskamp.
‘Zo wil ik ondersteund worden’ is te vergelijken met de handelingsregels uit het ondersteuningsprogramma, ondersteund met foto’s. Dit onderdeel van ‘Mijn boek’ is nooit af.
Werkwijze: Alle betrokkenen komen bij elkaar, in overleg wordt bepaald welke momenten belangrijk zijn. Deze worden vastgelegd op video en daarna in de totale groep besproken. Een selectie van beelden (foto’s) wordt gebruikt om het gedeelte ‘Zo wil ik ondersteund worden’ in te vullen.
De ‘quick scan’ wordt gebruikt en de LAS wordt gehanteerd.
Voorafgaand aan toepassing van ‘Mijn boek’ wordt er drie dagen geschoold en één terugkomdag gepland. De persoonlijk begeleider is verantwoordelijk voor een goed verloop van het proces. De gedragskundige is daarin ondersteunend.
Mensen die voor hun cliënt gewerkt hebben met deze methode rapporteren dat zij:
- een andere kijk hebben gekregen op de persoon
- er is meer nuance in de manier van kijken
- ouders zijn meestal diep onder de indruk van de aandacht en zorg voor hun kind
- vanuit een ziekenhuisopname werd gerapporteerd,d at de verpleegkundigen het een stuk gemakkelijker vonden de patiënt te verzorgen
- Inzicht in de communicatieve uitingen van de cliënt en handvatten om daar mee om te gaan, waardoor er minder sprake zal zijn van handelingsverlegenheid
- Voor de cliënt wordt verwacht dat er een toename is in de kwaliteit van leven.
Theoretisch kader: voor de orthopedagogische theorie is dat het werk van Vlaskamp met betrekking tot het ondersteuningsprogramma. Het gaat hier om vorm en inhoud te geven aan het relationele uitgangspunt van dat programma.
Voor het communicatieve gedeelte (manier van kijken, uit elkaar halen van gedrag en interpretatie) is dat ‘Verstaanbaar maken’ van Roemer en Van Dam.
Multi-sensory storytelling
Website www.dundee.ac.uk/pamis
www.bagbooks.org
www.multiplus.be
Multi-sensory storytelling houdt in dat via het vertellen van persoonlijke verhalen de zintuigen van kinderen en volwassenen met ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen geprikkeld worden. Op deze manier ervaren ze ook het plezier van het samen lezen. De verhalen sluiten aan bij de belangstelling en belevingswereld van de persoon.
De verhalen zijn geschreven op momenten dat een bepaald thema speelde bij een persoon. De verhalen bereiden personen voor op, leren personen omgaan met en geven personen duidelijkheid over een bepaalde gebeurtenis. Daarnaast kan het voorlezen van het verhaal ook dienen als een manier om iets na te vertellen, ergens op terug te komen en/of gewoon als plezierige activiteit.
De methode is in Schotland ontwikkeld en wordt nu zowel in België als Nederland wetenschappelijk onderzocht. Dit vindt plaats vanuit de Rijksuniversiteit Groningen en de zorginstelling ’s Heeren Loo in samenwerking met Multiplus.
Binnen de ‘PAMIS Library’ (partner of the Scottisch Consortium for Learning Disability Library) zijn inmiddels veel boeken (bagbooks) te leen waarin persoonlijke verhalen staan van kinderen/volwassenen. Deze persoonlijke verhalen gaan in op allerlei thema’s en hebben titels als ‘angst voor de tandarts’, ‘geboorte van een broertje of zusje’, ‘naar het ziekenhuis gaan’, ‘voor het eerst menstrueren’, ‘naar het strand’, etc.
De Engelse boeken zijn te gebruiken, maar er kan ook een persoonlijk boek gemaakt worden voor uw eigen kind, vanuit zijn of haar eigen belevingswereld. Er worden workshops gegeven binnen instellingen (onder andere binnen het Raamwerk, Reinaerde en SVG Gemiva) en voor ouders (stichting Arttimes).
Voorlezen-plus Multi-sensory storytelling
Nelleke Boer en Carla Wikkerman
mail@voorlezen-plus.nl
www.voorlezen-plus.nl
Telefoon: Nelleke Boer 0630220416, Carla Wikkerman 0630220358
Voorlezen is een ervaring waaraan iedereen plezier kan beleven. De sfeer, de individuele aandacht, het persoonlijke contact, de rust, de herkenning van het verhaal; allemaal ingrediënten die voorlezen maken tot een plezierige belevenis voor zowel de luisteraar als de voorlezer.
Voorlezen-plus (multi-sensory storytelling) is een uit Groot-Brittannië afkomstige zintuiglijke manier van voorlezen aan mensen met ernstige meervoudige beperkingen.
Voorlezen-plus maakt de activiteit voorlezen toegankelijk voor mensen met ernstige meervoudige beperkingen. Gewone voorleesboeken voldoen vaak niet voor deze mensen.
Bij Voorlezen-plus gaat het om méér dan gewoon voorlezen, namelijk om het voorlezen van een persoonlijk verhaal, gemaakt op maat van de luisteraar en met toevoeging van zintuiglijke prikkels.Het verhaal wordt gemaakt door mensen die de luisteraar goed kennen. Meestal gaat het verhaal over een activiteit waaraan de luisteraar plezier beleeft, zoals bijvoorbeeld in bad gaan of naar het voetbal gaan. Eventueel kunnen leerdoelen in het verhaal worden verwerkt.
Uit onderzoek blijkt dat Voorlezen-plus kan bijdragen aan de ontwikkeling van mensen met ernstige meervoudige beperkingen. Belangrijk pluspunt van Voorlezen-plus is het plezier dat zowel de luisteraar als de voorlezer eraan beleven.
Voorlezen-plus is goed bruikbaar voor de invulling van kwaliteitstijd en vormt een zinvolle uitbreiding van het activiteitenaanbod.

Robert wordt voorgelezen door Els: “Robert gaat zwemmen”
Nelleke Boer en Carla Wikkerman (beiden werkzaam als gedragskundige), geven workshops en presentaties aan allen die betrokken zijn bij mensen met ernstig meervoudige beperkingen. Denk daarbij aan ouders, broers, zussen, overige familieleden, vrienden, begeleiders, therapeuten e.d. Afhankelijk van de wensen varieert dit van een presentatie van een uur tot bijeenkomsten van meerdere dagdelen waarin achtereenvolgens aan de orde komen: informatie over voorlezen-plus, ontwikkelen verhaallijn, maken van het boek en oefenen met voorlezen.
Ook hebben Nelleke en Carla ervaring met voorlezen-plus bij mensen met een verstandelijke beperking en dementeringsprocessen.

Communicatoren met spraakuitvoer met beperkte communicatiemogelijkheden
Klein & Melgert Development
Contactpersoon
dhr. P. Klein, directeur
Telefoon +31 (0)316 268021
E-mail info@kmd.nl
Website www.kmd.nl
- Big Mack
De Big Mack is het eenvoudigste hulpmiddel met digitale spraakuitvoer en regelbaar volume.
De bediening is uiterst eenvoudig.
Na een druk op de knop volgt direct spraakuitvoer.
Dit hulpmiddel is geschikt voor steeds terugkerende eenvoudige opdrachten.
Er kan tot 20 seconden spraak worden opgenomen en weergegeven.
De Big Mack kan ook worden gekoppeld aan een extern apparaat als een lampje of speelgoed, dat daardoor direct kan worden in- of uitgeschakeld. Afmeting: 130 mm rond, Kleur: rood, geel, groen, blauw, Spraakgeheugen: max 20 seconden
- Little Mack
De Little Mack is een kleine uitvoering van de Big Mack en heeft dezelfde mogelijkheden. Alleen de aansluiting van een externe luidspreker is niet mogelijk.
Verschillende Little Macks kunt u aan elkaar bevestigen waardoor een serie knoppen ontstaat waarmee dus verschillende boodschappen kunnen worden overgebracht.
Afmeting: 65 mm rond. Kleur: rood, geel, groen, blauw. Spraakgeheugen: max 20 seconden
- Little Step-by-Step
Door een spraakgeheugen van 75 seconden kunt u met de Little Step-by-Step Communicator een serie boodschappen achter elkaar opnemen. De eerste druk op de knop activeert de eerste boodschap, de tweede druk laat de volgende horen. Ook hier kunt u verschillende Communicators aan elkaar koppelen waardoor de communicatiemogelijkheden snel toenemen.
Afmeting: 65 mm rond. Kleur: rood, geel, groen, blauw. Spraakgeheugen: max 75 seconden
Pratend fotoalbum en eenvoudige computeraanpassingen
Eelke Verschuur Communicatie- en ergotherapeute
Advies en verkoop van communicatievoorzieningen
Clauslaan 25
3761 CX Soest
Tel. 035-6028727
e-mail info@eelkeverschuur.nl
website www.eelkeverschuur.nl
Eelke Verschuur geeft adviezen voor communicatie op maat, aan ouders van kinderen met een ernstig meervoudige beperking, maar ook aan dagcentra en zorginstellingen.
Haar adviezen zijn vooral van praktische aard, waaronder het zelf leren maken van communicatievoorzieningen met behulp van symbolen software.
Hieronder een aantal producten die voor mensen met ernstig meervoudige beperkingen gebruikt zouden kunnen worden als hulpmiddel.
Pratend fotoalbum
Het pratend fotoalbum kan onder iedere bladzijde een boodschap bewaren van 10 seconden. Per bladzijde wordt een tekst bij de plaatjes of foto's ingesproken. Het is geschikt om de eigen foto's te bekijken of aan iemand anders te laten zien. Maar kan natuurlijk ook gebruikt worden om een verhaal in te zetten, om instructies voor een werkplan in op te nemen of als persoonlijk levensboekje. Het pratend fotoalbum bestaat uit 24 blz. en gebruikt 2 AA batterijen.
Eenvoudige computeraanpassingen
Aangepast USB muisschakelkastje
De meest eenvoudige manier om de linker- en rechter muistoets te vervangen door knoppen. Dit kleine kastje wordt middels de USB aangesloten op uw computer. Er zijn geen drivers nodig, na aansluiten werkt het direct. (vanaf Windows 98 tot Vista)
Hierna simpelweg de schakelaar erin steken. Kan zowel voor bediening met 1 schakelaar als met 2 schakelaars gebruikt worden.
Knop met deksel
Deze knop heeft een doorzichtige deksel die eraf geschroefd kan worden. Makkelijk te bevestigen en kan ook niet kwijtraken of er gemakkelijk afvallen. Onder de knop kan een symbool of plaatje gelegd, of zelfs meerdere plaatjes of een gelamineerd plaatje gelegd worden. De knop is in de kleuren geel of groen leverbaar.
De diameter van de knop is 65 mm, heeft een 1,4 m. lang snoer en een 3,5 mm. plug.
De knop is prima aan te sluiten op aangepaste muis voor 2 schakelaars of op andere hulpmiddelen of speelgoed.
Softwareprogramma’s
Symbol for Windows is een software programma waarmee met behulp van symbolen materialen gemaakt kunnen worden, geschreven kan worden met symbolen en veel meer.
Het programma biedt op deze manier diverse mogelijkheden om te gebruiken bij de ondersteunde communicatie.
In alle programma onderdelen kunnen diverse symboolbibliotheken ingevoegd worden o.a. PCS, Visitaal, Beta, Weerklankfoto’s en gebarenfoto’s.
Paper Chart Maker (PCM) is een programma voor het samenstellen en afdrukken van losse communicatiekaartjes, mappen, of ander materiaal ter ondersteuning van de communicatie. Het is mogelijk om een kaart geheel naar eigen afmetingen te maken: groter of kleiner, met meer of minder rijen en kolommen; alles afgestemd op eigen wens met de eigen symbolen. Eigen foto’s kunnen ook ingevoegd worden.
Export Programma (EXP) wordt gebruikt om symbolen, afbeeldingen en foto's uit Symbol for Windows databases in andere teksten of programma's te kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld te exporteren naar een Word of Power Point bestand.Communicatiepaspoort
www.multiplus.be
Mensen met ernstige meervoudige beperkingen communiceren, maar vaak op zo’n bijzondere en subtiele manier dat het een grote opmerkzaamheid, alertheid en kennis van de persoon vraagt om hun signalen te registreren en interpreteren.
Multiplus, het expertisecentrum personen met ernstige meervoudige beperkingen in België is in een praktijkgericht onderzoek communicatiepaspoorten of communicatieboekjes aan het ontwikkelen. In een communicatieboekje wordt voor een individu weergegeven hoe hij/zij communiceert, wat hij/ zij niet zomaar ‘gezegd’ krijgt in een vluchtig contact: wie ben ik? wat vind ik leuk en wat niet? belangrijke personen in mijn netwerk,
aandachtspunten bij voedingsbegeleiding enz.
Het communicatiepaspoort is bedoeld voor mensen die in een eerste contact in aanraking komen met de persoon met ernstige meervoudige beperkingen: de verpleger in het ziekenhuis, de taxichauffeur, de babysit, de begeleider (of invalkracht) in een dagcentrum of logeerhuis. Via het paspoort hopen we zo de mensen die de persoon niet goed kennen toch handvatten te kunnen aanreiken om hem/haar op een zo adequaat mogelijke manier te benaderen.
Pictogrammen
e-mail contact@visitaal.nl
website www.visitaal.nl
Visitaal-pictogrammen zijn speciaal ontwikkeld voor de communicatie met en tussen mensen met een verstandelijke of communicatieve beperking. Het zijn vierkante afbeeldingen van een witte figuur tegen een zwarte achtergrond. Boven de afbeelding staat in witte letters een woord.
Inmiddels zijn er pictogrammen voor meer dan 1.400 begrippen. De pictogrammen zijn ingedeeld in categorieën, zoals personen, activiteiten, keuken, badkamer en feesten. Visitaal is het meest gebruikte pictogrammensysteem binnen zorginstellingen voor verstandelijk en auditief gehandicapten, bij logopedisten, in het onderwijs en in de thuissituatie. Zowel door ouders als binnen instellingen zijn in de loop der jaren al heel wat toepassingen van de Visitaal-pictogrammen ontwikkeld. Om een indruk te geven van de mogelijkheden en om te kunnen beoordelen of het Visitaal-systeem een geschikt hulpmiddel is voor uw kind, cliënt of leerling, is een gratis kennismakingspakket ontwikkeld.
Communicatiehulpmiddelen op maat
Communicatiehulpmiddelen op maat kunnen gemaakt worden in samenwerking met een logopediste, een ergotherapeut, een begeleider of door ouders en verwanten.
Een verwijzerskast
Dit is een kast die je kunt inrichten met communicatievoorwerpen. Voorwerpen onder elkaar of naast elkaar worden geplaatst. Men leert via deze structuur zijn invullingen van het moment te ordenen. Bijvoorbeeld: In de kast liggen een tandenborstel, een beker, een haarborstel. De persoon weet dat het eerst zijn tanden gaat poetsen vervolgens met een beker moet spoelen en daarna zijn haren moet kammen.
Het communicatiebord
Met het communicatiebord worden activiteiten aangegeven die gaan gebeuren of zijn afgerond. Bijvoorbeeld: een plaatje met handen wassen, daaronder boterhammen, en daaronder een plaatje met spelende kinderen. Als de persoon zijn handen heeft gewassen kan het plaatje omgedraaid worden en kan men doorgaan met de volgende activiteit.
De persoon krijgt zelf overzicht en structuur en vergroot hiermee zijn zelfstandigheid en zelfredzaamheid.
Een fotomapje
Communiceren via plaatjes kan een uitstekende communicatievorm zijn als men betekenis kan geven aan de foto of afbeelding. Gebruik een fotomapje om te communiceren aan tafel tijdens het eten. Men kan zo mogelijk leren aanwijzen wat hij nodig heeft of zelf wil eten. Het geeft ook de ander houvast om een gespreksonderwerp te vinden.
Een “wie ben ik”- boek
Dit wordt in de ik-vorm geschreven namens de persoon met ernstig meervoudige beperkingen door de ouders of een broer of zus. Hierin kunnen onderwerpen voorkomen als interesses, aktiviteiten, belangrijke personen, wensen, “wat werkt wel en wat werkt niet bij mij” etcetera.
Het levensboek
Voor een kind met een verstandelijke beperking is het lastig aan te geven wat ze allemaal hebben meegemaakt. Het is dan mogelijk om een levensboek te gebruiken. In een levensboek wordt alles beschreven wat iemand meegemaakt heeft, maar ook wie er belangrijk zijn in zijn leven.
Een pictoagenda
Een agenda waarin de activiteiten van de week ingevuld zijn met afbeeldingen die voor de persoon herkenbaar zijn.
Een diensten-/wie-is-er-bord
Op dit bord hangen foto’s van de begeleiding die aanwezig is en wat er die dag wordt gedaan. Ook hierbij worden afbeeldingen gebruikt die concreet verwijzen naar de persoon of activiteit.
Een placemat van het eten
via plaatjes of foto’s of pictogrammen wordt verteld wat er gegeten kan worden
Een takenbord
Ervaringsverhalen
Heeft u ervaring met een van deze methoden of een andere methode en wilt u uw ervaring delen? Mail ons uw verhaal. Stuur uw ervaring naar mail@communicatiemethodenemb.nl




